Plus500
Οκτ 062016
 

Γιατί οι κεντρικές τράπεζες ανά τον κόσμο, η μια μετά την άλλη, υιοθετούν αρνητικά επιτόκια;

αρνητικά επιτόκιαΤα τελευταία χρόνια, πέντε μεγάλες κεντρικές τράπεζας έχουν υιοθετήσει πολιτικές αρνητικών επιτοκίων. Η πιο πρόσφατη περίπτωση κεντρικής τράπεζας που υιοθέτησε αρνητικά επιτόκια ήταν η Τράπεζα της Ιαπωνίας, η οποία προχώρησε σε αυτή την κίνηση τον περασμένο Φεβρουάριο για να αντιμετωπίσει τις αποπληθωριστικές πιέσεις στην ιαπωνική οικονομία. Τον Ιούνιο του 2014, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) υιοθέτησε αρνητικά επιτόκια ενόψει ανησυχιών σχετικά με την επιβραδυνόμενη ανάπτυξη και τον αποπληθωρισμό στην Ευρωζώνη. Η Ελβετική Εθνική Τράπεζα (SNB) έθεσε το βασικό της επιτόκιο σε αρνητικό έδαφος το 2014 καθώς το ελβετικό νόμισμα ανατιμήθηκε απότομα μετά την εγκατάλειψη της διασύνδεσης του φράγκου με το ευρώ. Οι κεντρικές τράπεζες της Σουηδίας και της Δανίας υιοθέτησαν και εκείνες αρνητικά επιτόκια το 2009 και το 2012 αντίστοιχα, εξαιτίας κυρίως της ραγδαίας ανατίμησης των νομισμάτων τους έναντι του ευρώ, κάτι που έπληττε τις εξαγωγές τους και ωθούσε χαμηλότερα τον πληθωρισμό στις οικονομίες τους.

Τι είναι η πολιτική αρνητικών επιτοκίων;

Ο επιδιωκόμενος στόχος των αρνητικών επιτοκίων είναι η ενθάρρυνση των τραπεζών να δανείσουν και των καταναλωτών να ξοδέψουν. Η ιδέα είναι πως αν υπάρχει κόστος για τη διακράτηση χρήματος, οι τράπεζες θα προτιμήσουν να δανείσουν και να κερδίσουν από τους τόκους, ενώ οι καταναλωτές θα προτιμήσουν να δανειστούν και να ξοδέψουν.

Οι κεντρικές τράπεζες εφαρμόζουν την πολιτική αυτή στα επιτόκια που πληρώνονται ή χρεώνονται στα τραπεζικά αποθεματικά. Σε φυσιολογικές συνθήκες, οι κεντρικές τράπεζες προσφέρουν χρήμα στο τραπεζικό σύστημα, το οποίο στη συνέχεια οι εμπορικές τράπεζες το δανείζουν στους καταναλωτές και στις επιχειρήσεις. Οι εμπορικές τράπεζες έχουν την υποχρέωση να διακρατούν ένα μέρος των χρημάτων αυτών ως αποθεματικό προκειμένου να καλύπτουν τις επισφάλειες και τις απαιτήσεις ρευστότητας. Οι κεντρικές τράπεζες μπορεί να πληρώνουν τόκο γι’αυτά τα απαιτούμενα αποθεματικά ή/και για τα «πλεονάζοντα αποθεματικά», δηλαδή για τα χρήματα που διακρατούν οι εμπορικές τράπεζες πέρα από τα ποσά που είναι υποχρεωμένες να διακρατήσουν. Οι εμπορικές τράπεζες δανείζονται, επίσης, η μια από την άλλη σε βραχυπρόθεσμη βάση, όταν η μια τράπεζα έχει περισσευούμενα αποθεματικά ενώ μια άλλη χρειάζεται μετρητά.

Αρνητικά επιτόκια από τις κεντρικές τράπεζες

Όταν τα επιτόκια εισέρχονται σε αρνητικό έδαφος, το χρηματοπιστωτικό σύστημα αναποδογυρίζεται, καθώς αυτό βασίζεται στο ότι οι εμπορικές τράπεζες χρεώνουν για τη χορήγηση δανείων και πληρώνουν για τις καταθέσεις, και όχι το αντίστροφο. Οι εμπορικές τράπεζες τιμωρούνται για τη διακράτηση πλεοναζόντων αποθεματικών επειδή καταλήγουν να πληρώνουν επιτόκιο για τα αποθεματικά αυτά. Αντί, λοιπόν, να πληρώνουν για να διακρατούν χρήματα, οι τράπεζες θα πρέπει να θεωρήσουν περισσότερο επικερδές να δανείσουν, ακόμα και με πολύ χαμηλά επιτόκια.

Οι χορηγήσεις δανείων αυξήθηκαν στις χώρες που υιοθετήθηκαν πολιτικές αρνητικών επιτοκίων, με ρυθμό χελώνας ωστόσο, καθώς η ετησιοποιημένη μέση αύξηση ήταν μόλις 1,3% στην Ευρώπη και 2,1% στην Ιαπωνία. Αν και οι τράπεζες έχουν ένα κίνητρο για να δανείσουν και να αποφύγουν να πληρώσουν για τη διακράτηση αποθεματικών, η κερδοφορία των δανείων υποχώρησε. Η διαφορά μεταξύ του τι κερδίζουν οι τράπεζες από τα χρήματα που δανείζουν και του τι πληρώνουν για τα χρήματα αυτά, το λεγόμενο «spread», στένεψε, κάτι που μειώνει τη κερδοφορία των τραπεζών και μπορεί στη πράξη να τις κάνει περισσότερο επιφυλακτικές να δανείσουν, ειδικά σε πιο επισφαλείς δανειζομένους.

Πραγματοποιείστε συναλλαγές CFD σε μετοχές (και ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ), δείκτες, εμπορεύματα και ισοτιμίες
Ανοίξτε ΤΩΡΑ έναν δωρεάν δοκιμαστικό λογαριασμό στη Plus500
(υπάρχει κίνδυνος για το κεφάλαιό σας)

Οι χορηγήσεις δανείων αυξάνονται βραδέως παρά τα αρνητικά επιτόκια

Επιπροσθέτως, οι περισσότερες τράπεζες δεν έχουν μεταφέρει τα αρνητικά αυτά επιτόκια στους καταθέτες τους. Στην πραγματικότητα, ελάχιστες είναι οι εμπορικές τράπεζες που έχουν υιοθετήσει αρνητικά επιτόκια καταθέσεων. Οι περισσότερες έχουν απορροφήσει το κόστος των αρνητικών επιτοκίων επειδή δεν θέλουν να δουν τους καταθέτες τους να αποσύρουν χρήματα από τους τραπεζικούς λογαριασμούς τους. Το αποτέλεσμα είναι ακόμα μικρότερη κερδοφορία για τις τράπεζες.

Οι πολιτικές αρνητικών επιτοκίων είχαν επίσης περιορισμένη επιτυχία στις αγορές νομισμάτων. Όταν η επένδυση σε ένα νόμισμα σημαίνει απώλεια χρημάτων, είναι επόμενο να αποθαρρύνονται οι επενδύσεις και οι επενδυτές να τοποθετούν τα χρήματα τους εκεί όπου μπορούν να έχουν θετικές αποδόσεις. Οι κεντρικές τράπεζες μπορεί να επιθυμούν ασθενέστερα νομίσματα προκειμένου να καταστούν περισσότερο ανταγωνιστικές οι εξαγωγές, να ενισχυθεί η οικονομική ανάπτυξη και ο πληθωρισμός. Μέχρι σήμερα, τα αποτελέσματα είναι ανάμικτα. Η κεντρική τράπεζα της Σουηδίας κατάφερε να χαμηλώσει την αξία της κορώνας κατά περίπου 5% σε σχέση με το ευρώ με μια σειρά μειώσεων των αρνητικών επιτοκίων από το 2009 και μετά, αλλά το ελβετικό φράγκο παραμένει 10% υψηλότερα σε σχέση με το ευρώ από ότι ήταν πριν την υιοθέτηση αρνητικών επιτοκίων από την κεντρική τράπεζα της Ελβετίας. Παρομοίως, η Τράπεζα της Ιαπωνίας είδε το γεν να ανατιμάται κατά περισσότερο από 10% έναντι του αμερικανικού δολαρίου και άλλων κυρίων νομισμάτων από τότε που έθεσε την επιτοκιακή της πολιτική σε αρνητικό έδαφος νωρίτερα φέτος.

Μπορεί να συμβεί και στις ΗΠΑ;

Πολλοί επενδυτές έχουν εκφράσει την ανησυχία τους ότι σε περίπτωση που η αμερικανική οικονομία αρχίσει να παραπαίει η Federal Reserve θα αναγκαστεί να καταφύγει σε αρνητικά επιτόκια. Αν και ένα τέτοιο ενδεχόμενο δεν μπορεί να αποκλειστεί, σύμφωνα με την πρόεδρο της Fed Τζάνετ Γέλλεν, δεν αναμένεται να συμβεί για τους εξής λόγους:

  • Η οικονομία των ΗΠΑ αναπτύσσεται και ο πληθωρισμός κινείται προς υψηλότερα επίπεδα. Αν και πρόκειται για μια βραδεία επέκταση με βάση τα ιστορικά δεδομένα, η αμερικανική οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται με επαρκώς ισχυρό ρυθμό ώστε να διατηρείται η μείωση της ανεργίας, ενώ οι μισθοί αυξάνονται με ρυθμό 2,6%. Με αύξηση των θέσεων εργασίας και αύξηση μισθών, η κατανάλωση αναμένεται να συνεχίσει να ωθεί προς τα πάνω την αμερικανική οικονομία.
  • Ο πληθωρισμός αυξάνεται και ο αποπληθωρισμός δεν φαίνεται να αποτελεί ορατό κίνδυνο. Αν και ο πληθωρισμός, σύμφωνα με τις προσωπικές καταναλωτικές δαπάνες (PCE), τη προτιμώμενη από τη Fed μέθοδο υπολογισμού του πληθωρισμού, παραμένει κάτω από τον στόχο του 2%, τείνει να κινείται προς υψηλότερα επίπεδα. Άλλες μέθοδοι καταγραφής του πληθωρισμού, όπως ο δείκτης τιμών καταναλωτή (CPI) βρίσκονται πάνω από το επίπεδο-στόχο του 2%.
  • Οι αμερικανικές εμπορικές τράπεζες χορηγούν δάνεια. Η ετησιοποιημένη πιστοτική επέκταση βρίσκεται στο 7,6%, κοντά στο μέσο ρυθμό 20 ετών που υπήρχε πριν το ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης το 2009.
  • Το δολάριο διόρθωσε από την κορυφή της περσυνής χρονιάς και κινείται κυρίως οριζοντίως. Επιπλέον, το δολάριο δεν αποτελεί βασικό εργαλείο πολιτικής στις ΗΠΑ, όπως συμβαίνει με τα νομίσματα άλλων κεντρικών τραπεζών. Η Fed παρακολουθεί με τις μεταβολές του προκειμένου να καθορίσει την πολιτική της, αλλά καθώς οι καθαρές εξαγωγές αποτελούν ένα σχετικά μικρό ποσοστό του ΑΕΠ των ΗΠΑ (περίπου 13%), η επίδραση ενός ισχυρού δολαρίου είναι περιορισμένη σε σχέση με άλλες χώρες.

Πραγματοποιείστε συναλλαγές CFD σε μετοχές (και ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ), δείκτες, εμπορεύματα και ισοτιμίες
Ανοίξτε ΤΩΡΑ έναν δωρεάν δοκιμαστικό λογαριασμό στη Plus500
(υπάρχει κίνδυνος για το κεφάλαιό σας)

 

πηγή: Charles Schwab

Σχόλια μέσω Facebook

Συνεχίζοντας την περιήγηση σε αυτόν τον ιστότοπο, αποδέχεστε την χρήση cookies. περισσότερες πληροφορίες

Για να εξασφαλίσουμε τη σωστή λειτουργία του ιστότοπου, μερικές φορές τοποθετούμε μικρά αρχεία δεδομένων στον υπολογιστή σας, τα λεγόμενα «cookies». Τα cookies είναι μικρά αρχεία κειμένου τα οποία ένας ιστότοπος αποθηκεύει στον υπολογιστή σας ή στην κινητή σας συσκευή όταν επισκέπτεστε αυτόν τον ιστότοπο. Με τον τρόπο αυτό, ο ιστότοπος θυμάται τις ενέργειές σας και τις προτιμήσεις σας για ένα χρονικό διάστημα, κι έτσι δεν χρειάζεται να εισάγετε τις προτιμήσεις αυτές κάθε φορά που επισκέπτεστε τον ιστότοπο ή περιηγείστε στις σελίδες του. Τρίτα μέρη, όπως η Google, το Facebook κ.ά., κοινοποιούν πληροφορίες σχετικά με την από μέρους σας χρήση αυτού του ιστότοπου, για την εξατομίκευση διαφημίσεων και για την ανάλυση της επισκεψιμότητας.

κλείσιμο